Pożary zabytków w Polsce (styczeń-czerwiec 2019) 

0

STYCZEŃ

Pożar drewnianego budynku przy ul. Lorentowicza 9 w Ciechocinku. Dzięki szybkiej i sprawnej akcji dom nie spłonął w całości Ogień został zaprószony na poddaszu. Do pożaru doszło 26 stycznia przed 21.00. Budynek był zamieszkały. Wzniesiony ok. 1900 roku,  ujęty jest w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Przyczyna pożaru nieustalona.
Podobny pożar w Ciechocinku, chociaż groźniejszy w skutkach, miał miejsce w 2008 r. Spłonął wtedy XIX-wieczny tzw. Hotel Mullera, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa kujawsko-pomorskiego. W 2015 r. obiekt został rozebrany.

Pożar zabytkowego pałacu w Kotuniu, gm. Szydłowo. W latach 90 pałac został odrestaurowany i przeszedł kapitalny remont. 11 zastępów straży pożarnych gasiło pożar, który wybuchł w nocy, z 23 na 24 stycznia. Kiedy krótko po północy na miejsce dotarły pierwsze jednostki, całe poddasze pałacu było już w ogniu. Działania gaśnicze trwały prawie sześć godzin. Akcję utrudniała niska temperatura: w wężach zamarzała woda. W pożarem walczyły zastępy z JRG nr 1 i 2 w Pile, OSP Szydłowo, OSP Stara Łubianka, OSP Róża Wielka i OSP Pokrzywnica. Zbudowany na początku XX wieku pałac od lat stoi pusty. Przyczyny pożaru wyjaśnia Komenda Powiatowa Policji w Pile.

Pożar na terenie muzeum w Nieborowie. Całkowitemu spaleniu uległy dwa samochody, zaparkowane na terenie muzeum. Trzeci z pojazdów został nadpalony, a w wyniku wysokiej temperatury uszkodzone zostały kolejne dwa pojazdy zaparkowane w pobliżu. Do zdarzenia doszło 24 stycznia około godziny 14.00. Sytuacja nie miała wpływu na działanie muzeum.

LUTY

Pożar budynku dawnej Szkoły Podstawowej w miejscowości Zawady (gm. Lipowiec Kościelny). To obiekt podlegający ochronie konserwatora zabytków. Spaliła się 1/4 budynku: dach, strop pomiędzy parterem i strychem, podłoga. W sumie około 50 metrów kwadratowych. Do zdarzenia doszło 8 lutego po godzinie 19.00. Budynek był pustostanem.

Pożar w piwnicy jednego z budynków Szpitala Klinicznego im. Heliodora Święcickiego UM w Poznaniu. Sytuacja szybko została opanowana. Przyczyną pożaru było zwarcie instalacji elektrycznej, w wyniku którego w pomieszczeniu zapaliła się lampa jarzeniowa.
Główna siedziba mieści się w zabytkowych budynkach dawnego Zakładu Diakonisek. Projekt budynków opracowali Emil i Georg Zillmannowie z Charlottenburga. W czerwcu 1909 r. wmurowany został kamień węgielny pod budowę. 8 listopada 1978 zabudowania dawnego Zakładu Diakonisek zostały wpisane do rejestru zabytków pod numerem A-206. W skład zabudowań zabytkowych wchodzą: plebania, budynek szpitala z domem sióstr i kaplicą, budynek oddziału dla zakaźnie chorych, pralnia i maszynownia, kaplica – kostnica. Do zdarzenia doszło 8 lutego około godziny 6.30.

 MARZEC

 Drewniany kościół w Libuszy wykreślony z rejestru zabytków. Jedna z pereł na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej już nie istnieje. Drewniany kościół w Libuszy został wykreślony z rejestru zabytków. Pismo z Ministerstwa Kultury w tej sprawie przyszło do parafii kilka dni temu. W lutym 2016 roku strażacy walczyli z żywiołem, próbując uratować przed ogniem drewnianą świątynię w Libuszy. W sobotę 16 marca 2019 przyszło im wykonać jedno z najtrudniejszych zadań w życiu – rozebrać kościół, którego pożar gasili trzy lata temu, a na odbudowę którego nie znaleziono środków.

Pożar w zabytkowym pałacyku przy ul. Broniewskiego w Pruszkowie.  Ogień pojawił się około godz. 0.20 w nocy z 14 na 15 marca. Pożar objął powierzchnię około 50 metrów kwadratowych na wysokości trzeciej kondygnacji. Płomienie zajęły drewnianą konstrukcję dachu pokrytego papą. Po zgaszeniu rozebrano nadpaloną konstrukcję. Przyczyny pożaru będzie wyjaśniać policja.
Budynek z czerwonej cegły z charakterystyczną szpiczastą wieżą  powstał w 1908 r. z przeznaczeniem na szpital dla pracowników kolei warszawsko-wiedeńskiej. W 1918 r. obiekt został udostępniony na potrzeby oświaty. Ulokowano w nim szkołę podstawową. Pałacyk przetrwał II wojnę i przez wiele lat pełnił funkcję szkoły podstawowej, a później zawodowej. W latach 80-tych w pałacyku mieścił się hotel klasy turystycznej „Tramp”, następnie zmienił właściciela, który zostawił go bez nadzoru przyczyniając się w ten sposób do jego dewastacji.

Pożar starego młyna na Fryszerce, gm. Gomunice, woj. łódzkie. Do zdarzenia doszło w nocy z 8 na 9 marca (piątek/sobota), straty w pożarze oszacowano wówczas na 40 tys. zł. Doszło do podpalenia. Piromanami okazali się dwaj mieszkańcy gm. Gomunice w wieku 20 i 21 lat. Obaj mężczyźni zostali zatrzymani w czwartek 14 marca.

KWIECIEŃ

 Pożar XVI-wiecznego pałacu w Zabardowicach na Dolnym Śląsku. Informację o pożarze trzykondygnacyjnego pałacu w Zabardowicach służby otrzymały o godzinie 1.30 w nocy 14 kwietnia. W akcji uczestniczyło około 80 strażaków. Spłonął cały dach budynku i częściowo wnętrze, uszkodzeniu uległa konstrukcja pałacu, którą osłabił nie tylko trawiący ją ogień, ale także woda, której do gaszenia użyli strażacy. XVI-wieczna rezydencja – należącą do prywatnego właściciela – stała opustoszała. Zespół pałacowy został wpisany do rejestru zabytków w 2005 r. Przyczyną pożaru było podpalenie.

Pożar w kościele pw. św. Wawrzyńca w Gołańczy (powiat wągrowiecki). Do zdarzenia doszło w środę 17 kwietnia. W akcji gaśniczej brało udział 17 zastępów straży pożarnej z powiatu, a także m.in. Chodzieży i Poznania. W wyniku pożaru zniszczeniu uległy organy z XVIII wieku, drewniana podłoga chóru, częściowo nadpaleniu uległ także strop budynku. Wstępnie straty oszacowano na 350 tysięcy złotych.
Świątynia została wzniesiona według projektu inżyniera architekta Stefana Cybichowskiego z Poznania w latach 1931–1934. polichromia wykonana przez Stanisława Wróblewskiego w latach 1951–1953. Kościół wpisany do rejestru zabytków.

Pożar zrekonstruowanej XIX-wiecznej chałupy w Skansenie – Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach koło Słupska. W środę 17 kwietnia br. kilkanaście zastępów straży pożarnej walczyło z ogniem. Doszczętnie spłonęło poddasze i kryty strzechą dach zabytkowego domu. Od 10 lat mieściła się w niej Karczma u Dargoscha. Przyczyną była nieszczelność komina.

Pożar  zabytkowego dworku w miejscowości  Bieniasze (gm. Miłakowo). Rano 24 kwietnia do palącego się dworku wezwano straż pożarną. W wyniku pożaru zniszczeniu uległy, dach i poddasze budynku. Straty wstępnie oszacowano na milion trzysta tysięcy złotych. Trwa wyjaśnianie przyczyn pożaru.
Wzniesiony w 2 połowie XVIII w., dwór kilkakrotnie zmieniał swoich właścicieli.  W końcu XIX w. należał do rodziny von Petzinger, następnie  przeszedł w  posiadanie rodziny Jungschuh, von Röbern, zaś jego ostatnim właścicielem, przed 1945 , był Friedrich von Berg. Budynek po wojnie pełnił różne funkcje; był w nim sklep, zlewnia mleka, mieszkania, nieremontowany niszczał. W 1968 r. został wpisany do rejestru zabytków woj. warmińsko – mazurskiego.  Obecnie pełni funkcję hotelu.

MAJ

 Pożar zabytkowego dworku w Knybawie (powiat tczewski). Do zdarzenia doszło w piątek, 3 maja. Na miejscu pracowało 20 zastępów  straży pożarnej. Niewystarczające zaopatrzenie w wodę w znacznym stopniu utrudniało i spowalniało akcję gaśniczą. Strażacy musieli pobierać wodę z pobliskiej rzeki Drybok i stawu, a także ze stacji benzynowej. W trakcie pożaru zawaliła się część 3-kondygnacyjnego budynku. Obiekt jest wpisany do ewidencji zabytków, był niezamieszkały. Podejrzewa się podpalenie.

Pożar dawnej szkoły przy ul. Spokojnej w Lublinie. Ogień pojawił się na dachu i na najwyższej kondygnacji budynku w nocy z 4 na 5 maja. W akcji gaśniczej brało udział 17 zastępów straży pożarnej. Przyczyna pożaru nie została jeszcze ustalona. Postępowanie w tej sprawie będzie prowadziła policja. Podejrzewa się podpalenie. Miejski konserwator zabytków zawiadomił prokuraturę o możliwym przestępstwie. Jego zdaniem nie ma podstaw do wyłączenia gmachu z ewidencji zabytków, a uszkodzenia są możliwe do usunięcia.

Pożar na poddaszu  gmachu Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Do zdarzenia doszło w sobotę  11 maja. Dym wydobywał się z okolic komina na dachu.  Zarzewie ognia strażacy zlokalizowali w przewodach wentylacyjnych.  Pożar został szybko zlokalizowany i ugaszony.  Zbiory i zabytki nie ucierpiały. Na miejscu  pracowało  sześć zastępów  straży pożarnej, oraz grupa chemików, która sprawdzała skład dymu w związku z potencjalnie  szkodliwymi substancjami.

Pożar kolekcji zabytków techniki w miejscowości Rzęsna w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój.  19 maja straż pożarna otrzymała zawiadomienie o zapaleniu się budynku gospodarczego. Budynek spłonął doszczętnie a wraz z nim kilkanaście odrestaurowanych zabytkowych motocykli takich jak; WFM, SHL, WSK, JAWA itd., do tego kilka motorowerów, rowerów i części do tych jednośladów. Ponadto sporo militariów, staroci i innych ciekawostek.

Pożar dachu Bazyliki Mariackiej na Górce w Chełmie. Nocą we wtorek 28 maja br. strażacy zostali wezwani do pożaru zewnętrznego rusztowania na dachu świątyni, gdzie trwają prace renowacyjne. Dzięki szybkiej interwencji straży pożarnej nie doszło do rozprzestrzenienia się ognia. Przyczyną był reflektor podświetlający elewację bazyliki, od którego zapaliło się plastikowe wiadro pozostawione na rusztowaniu, przez robotników pracujących przy remoncie kościoła. Świątynia została zbudowana w połowie XVIII w jako chełmska katedra unicka. W 1919 roku obiekt został przejęty przez kościół rzymskokatolicki. Wpisany do rejestru zabytków.

CZERWIEC

 Pożar kościoła śś. Piotra i Pawła w Gdańsku. Straż pożarna została poinformowana o pożarze 2 czerwca tuż po godz. 6 rano. Płonął dach nad zakrystią świątyni. Na miejscu pracowało 28 zastępów – około stu strażaków. Pożar został szybko zlokalizowany i opanowany. Strażakom udało się nie dopuścić do przeniesienia się ognia na położony wyżej dach świątyni. Nieoficjalnie uważa się, że przyczyną pożaru było zwarcie instalacji elektrycznej. Dach był niedawno remontowany. Kościół w chwili powstania pożaru był zamknięty.

Wybuch gazu w kamienicy przy ulicy Czerwińskiego w Kędzierzynie-Koźlu. Najprawdopodobniej przyczyną eksplozji był wybuch gazu. W akcji gaśniczej uczestniczyło 38 zastępów straży, w tym 3 specjalistyczne jednostki. W głównym momencie na miejscu było 40 zastępów, czyli około 120 strażaków. W budynku doszło do zawalenia dwóch kondygnacji. Kamienica, w której doszło do wybuchu 6 czerwca ma blisko 100 lat.

Pożar kościoła pw. Trójcy Przenajświętszej we Frednowach koło Iławy (woj. warmińsko-mazurskie).  W niedzielę 16 czerwca nad ranem wieża świątyni stanęła w płomieniach. W ciągu kilkunastu minut drewniana iglica zwieńczająca wieżę runęła na dach kościoła. Na miejscu pracowało 14 zastępów straży pożarnej, a mieszkańcy w pośpiechu ratowali wyposażenie świątyni. Przyczyną pożaru było uderzenie pioruna. Kościół zbudowano  w latach 1754-1768 i jest pod opieką konserwatorską.

Pożar kościoła pw. Piotra i Pawła w Lutolu Suchym niedaleko Międzyrzecza w województwie lubuskim. Ogień objął dach świątyni. Na miejscu z pożarem walczyło kilkanaście strażackich zastępów. Część dachu kościoła runęła do jego wnętrza. Pożar prawdopodobnie wybuchł na wieży XIX-wiecznej świątyni. Ostatecznie ogień strawił dach, którego część runęła się do środka świątyni, zniszczeniu uległa też zabytkowa wieża. Nadpalona została  boczna część ołtarza, a na skutek prowadzonej akcji gaśniczej zalane zostały organy i ściany świątyni. Prawdopodobną przyczyną pojawienia się ognia było zwarcie elektryczne – tak wstępnie ustalił biegły z zakresu pożarnictwa.
KO.