Spłonął drewniany dom na Targówku

0

W Warszawie na Targówku, nieopodal Ronda Żaba, w nocy 16 sierpnia 2019 r., około godziny 2, wybuchł pożar na posesji przy ulicy Praskiej 1. Płomienie musiały chyba szybko objąć parterowy ponad stuletni dom, relikt dawnej drewnianej zabudowy, powszechnej niegdyś w tej okolicy. Ogień gasiło 6 zastępów straży pożarnej. Słup ognia i kłęby dymu unosiły się nad całym pobliskim rondem.

Wcześniej drewniany zabytek nie przyciągał niczyjej uwagi, niewidoczny od strony przecinających się ważnych tras komunikacyjnych, ukryty na tyłach budynków dawnej nastawni kolejowej przy ul. 11 listopada 70 i przedwojennej podstacji elektrycznej sieci tramwajowej usytuowanej przy ul. Praskiej 3, u wylotu tej ulicy, tam, gdzie niedawno otwarto restaurację „Efes”.

W pożarze na szczęście nikt nie ucierpiał. Spalony dom w ostatnich latach był niezamieszkały. Od 1952 r. żyła w nim rodzina przesiedlona decyzją ówczesnej Stołecznej Rady Narodowej, dokładnie jej Wydziału Kwaterunkowego, z kamienicy przy ul. Chmielnej. Kilkadziesiąt lat później ojciec tej rodziny wystąpił do sądu o orzeczenie zasiedzenia. Sąd jednak sprawę oddalił, ale zainteresowanie nieruchomością przejawił Zakład Gospodarstwa Nieruchomościami, który dom przy Praskiej 1 przejął i spowodował eksmisję mieszkańców. Batalię potomków o przyznanie prawa do domu opisał „Fakt” w 2017 r. https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/warszawa/urzednicy-nie-chca-zwrocic-domu-na-targowku/gt4vp1m#slajd-1

Pustostan został zabezpieczony. Okna i wejście zabito deskami. Ponadto na mocy zarządzenia z dnia 24 sierpnia 2012 r. wpisano budynek do Gminnej Ewidencji Zabytków (ID: TAR13144) prowadzonej przez Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków. Ujęcie nieruchomości w ewidencji nie chroni jej tak, jak wpisanie do Rejestru Zabytków. Te, które się wpisano do Gminnej Ewidencji Zabytków, są jednak brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, zatwierdzaniu projektów i planów zagospodarowania przestrzennego oraz definiowaniu warunków zabudowy. Wpis skutkuje obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub rozbiórkę i w tych wypadkach właściwy organ administracji budowlanej winien wystąpić o opinię i zgodę do konserwatora zabytków. https://zabytki.um.warszawa.pl/content/gminna-ewidencja-zabytkow

W miejscu, w którym znajduje się dawny budynek podstacji elektrycznej linii tramwajowej i w którym do niedawna stał spalony zabytkowy dom, według planów sięgających roku 2006 w miał w przyszłości przebiegać ostatni odcinek obwodnicy Śródmieścia łączący ronda Żaba i Wiatraczna. W związku z tym obie nieruchomości były zagrożone rozbiórką, a w najlepszym wypadku dom wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków przeniesieniem na inne miejsce, o ile oczywiście, po konsultacjach z konserwatorem zabytków, przebieg trasy, której budowa jest odwlekana, nie uległby zmianie.

http://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,34862,20209710,obwodnica-pragi-kebab-na-srodku-trasy-kluczowej-dla-warszawy.html

http://www.targowek.info/2019/01/rada-warszawy-oficjalnie-obwodnica-srodmiescia-o-2-lata-pozniej/

Z zachowanego dość dużego domu, do niedawna w wyjątkowo dobrym stanie, dziś pozostały zgliszcza i resztki jednego z dwóch kominów. To duża strata dla dzielnicy i całej Warszawy, tym większa, im mniej świadectw dawnej architektury drewnianej pozostało.

Fot. M. Romanowska-Zadrożna

Do Gminnej Ewidencji Zabytków z terenu Targówka wpisanych jest jeszcze kilka drewnianych budowli, wśród nich przedwojenne domy stojące przy ul. Siedzibnej 43 i ul. Julianowskiej 27, charakterystyczne dla dawnej zabudowy Bródna, i jednopiętrowy budynek z 1908 r., znany jako kamienica Paprockiego, usytuowany przy ul. Biruty 18, też nieopodal ronda Żaba. Ponadto zarówno do Gminnej Ewidencji Zabytków, jak i do Rejestru Zabytków, wpisane są: otynkowany kościół p.w. Zmartwychwstania Pańskiego przy ul. Księcia Ziemowita 39 wraz ze stojącą przy nim dzwonnicą, oba obiekty z 1919 r., i kościół p.w. św. Wincentego à Paulo z lat 1883-1887, który wzniesiono na terenie Cmentarza Bródnowskiego i konsekrowano w 1888 r.

(M.R.Z.)

https://tvnwarszawa.tvn24.pl/informacje,news,slup-ognia-i-dymu-nad-rondem-zaba-splonal-pustostan,297347.html

http://www.targowek.info/2019/08/drewniak-na-praskiej-ktory-doszczetnie-splonal-byl-zabytkiem/